أبو مخنف الأزدي ( مترجم : جواد سليمانى )

13

مقتل الحسين ( ع ) ( نخستين گزارش مستند از نهضت عاشورا ) ( فارسي )

مىزيسته است ، بعلاوه نه سال از دوران امامت امام كاظم عليه السّلام [ متوفاى 148 ه ] را درك نموده اما حتى يك حديث از آن بزرگوار به روايت أبى مخنف مشاهده نشده است ، « 1 » علماى رجال شيعه همچون كشى و نجاشى و شيخ طوسى در مورد مذهب او سكوت كرده‌اند « 2 » و علامه تسترى پس از بحث پيرامون مذهب أبى مخنف مىنويسد هيچ كس امامى بودن او را ذكر نكرده است « 3 » و نهايت سخنى كه در مورد او مىتوان گفت آن است كه وى فردى غير متعصب و نزديك به مذهب ما بوده است « 4 » شايد به همين خاطر بوده كه علماى أهل سنت همچون ذهبى و دارقطنى و ابن معين روايات أبى مخنف را غير قابل وثوق و ضعيف دانسته‌اند « 5 » در حالى كه در ميان علماى شيعه شيخ طوسى وى را از اصحاب ائمه عليهم السّلام شمرده « 6 » و نجاشى منقولات او را اطمينان‌بخش دانسته و او را شيخ محدثين و راويان كوفه خوانده است . « 7 » يكى از ارزشمندترين آثار أبى مخنف كتاب [ مقتل الحسين ] مىباشد كه به فرموده علامه تسترى صحيحترين مقتل ابى عبد الله عليه السّلام به حساب مىآيد . « 8 » وى اين كتاب را تقريباً هفتاد سال پس از واقعه عاشورا يعنى در دهه يكصد و سى هجرى نوشته است « 9 » و از آن رو كه خود جزو اهالى كوفه مركز اخبار فاجعه عاشورا

--> ( 1 ) رك : به پژوهش محقق كتاب در مقدمه وقعة الطف ، ص 18 - 19 . ( 2 ) رك : رجال شيخ طوسى ، 57 و فهرست شيخ طوسى ، 155 و رجال نجاشى ، 2 / 191 . ( 3 ) علامه تسترى ، قاموس الرجال ، تحقيق و نشر مؤسسه نشر اسلامى ، قم ، چ دوم ، 1417 ه ق ، 8 / 619 . ( 4 ) مصدر پيشين ، 8 / 620 . ( 5 ) رك : ذهبى ، ميزان الاعتدال ، تحقيق . على محمد بجاوى و فتحية على بجاوى ، دار الفكر العربى ، 4 / 339 و 340 . ( 6 ) شيخ طوسى ، الفهرست ، ص 155 . ( 7 ) رجال نجاشى ، 2 / 191 . ( 8 ) علامه تسترى ، قاموس الرجال ، 8 / 620 . ( 9 ) رك : به مقدمه محقق بر همين كتاب [ وقعة الطف ] ، 16 .